
Column door Martine
Mussies
"Inshallah"
Column door Hanny Lehmann
"De beste metalband ter wereld!"
De Friese metalband Gangrene ziet op 5 mei 2007 het levenslicht. Gangrene bestaat uit Tom en René op gitaar, Peter op drums, Jippe op zang en Hanny op bas. Die laatste (getrouwd met René) schrijft over het wel en wee van een beginnende band.
‘Wij zijn de beste metalband ter wereld!’ Tom roept het regelmatig en laat er steevast zijn onmiskenbare ADHD-huppeltje door de oefenruimte op volgen. Gelukkig is hij van de generatie die opgroeide als gewoon ‘een druk kind’, dus Ritalinnetjes zijn aan hem niet besteed. Gelukkig maar, want zijn energie en enthousiasme werken niet alleen aanstekelijk, ze werken als stimulans voor de hele band. Gangrene is Toms kindje. En hoewel er geen echte leider in de band is, richten alle acht overige ogen zich verwachtingsvol op Tom wanneer het op beslissen aankomt.
Tom verhuisde een paar jaar geleden vanuit het drukke Amsterdam naar een piepklein dorp in Friesland, waar het enige sociale leven het kerkleven is. Niet echt aanlokkelijk voor een man die zijn kat Satan heeft gedoopt … Door een gelukkig toeval leerden René, Peter en ik Tom kennen. René, Peter en ik maakten namelijk deel uit van een rockcoverband en die band gaf zijn eerste optreden in november 2007 voor een select gezelschap: familie, vrienden en kennissen. Het was een try out, we mochten op onze bek gaan, vandaar de ‘selectie aan de poort’. Mijn toenmalige schoonzusje had haar collega Tom meegetrommeld onder het mom ‘jij speelt toch ook gitaar, je vindt het vast wel leuk.’ Dus op de bewuste avond stond daar tussen alle brave moeders, vaders, schoonzusjes, tantes en ooms, neven, nichten en andere aanverwante artikelen ineens een slungel van achter in de 20; met Slayer-shirt en lang, blond haar. De bandleden vroegen zich fluisterend af, wie is dat? En vooral, wat moet een overduidelijke metalhead in godsnaam bij een band die nummers van Anouk en de Golden Earring covert?
Na afloop van het (erbarmelijke) optreden stapte Tom kordaat op René af. Ze raakten in een geanimeerd gesprek verwikkeld en René vroeg of Tom niet, à la Iron Maiden, als derde gitarist bij de band wilde. Dat was makkelijker gezegd dan gedaan, want na twee keer oefenen bleek dat het niet lukte, met de band en Tom. Het botste vooral met onze toetsenist (nu niet bepaald een van god gegeven talent). Maar tussen Tom, René en mij klikte het geweldig. Muzikaal. Persoonlijk. En dus verkaste Tom eens per week zijn gitaar en versterker naar onze studeerkamer in een iets groter Friese dorp en speelden we alles, behálve Anouk en de Golden Earring! Maar wel Maiden, Metallica, Slayer, Paradise Lost, dat werk. Zo begon het idee van een metalband uiteindelijk vorm te krijgen in onze hoofden. Zonder zanger en met mijn zoon op drums waagden we 5 mei 2007 de sprong en werd Gangrene geboren. Nog geen maand later hadden we na intensief adverteren op diverse fora en martkplaatsachtige sites een zanger gevonden en de week erop vroegen we Peter – die ook liever metal speelt – erbij om mijn zoon te vervangen, die het te druk kreeg met school. De band was compleet en we stelden onszelf meteen een doel: in 2009 meedoen aan de Slag om Wâldrock. De coverband spatte kort erna uit elkaar en zo konden we ons helemaal richten op ons doel. Inmiddels zijn we acht eigen nummers verder en aangevuld met enkele covers, treden we al her en – vooral – der op. Het publiek is overal enthousiast. Maar zijn we daarmee de beste metalband ter wereld? Ah nee, joh, natuurlijk niet. En als er eentje is die dat weet, is het Tom wel. Maar er is niets mis met ambities hebben en hij moet het vooral blijven roepen! Go Tom, go!
Column door Leah Romero
“Voor een prikkie”
Muzikant zijn is pure passie. Ik bewonder – terecht - de beroepsmusici die zich bijna zonder uitzondering voor een prikkie in het zweet werken. Wie denkt dat je met musiceren rijk zult worden, komt bekaaid af. Je moet bedenken dat ook veel bekende musici er niet van kunnen leven. Het mooiste, maar tegelijk ook het moeilijkste, is je eigen muziek maken en spelen. De realiteit is dat ruim 90 procent van de muzikanten spelen in coverbands en voor de centen bijvoorbeeld bijles geven: de gemengde beroepspraktijk. Ook bekende musici zien zich gedwongen een bijbaantje te nemen. Zelden lukt het boven het maaiveld uit te steken.
Desondanks blijft het naar mijn idee het mooiste beroep wat er bestaat. Als hobby muzikante, componiste en oud medewerker van belangenorganisaties voor musici heb ik kennis mogen maken met een hoop musici en met de muziekindustrie. Er is geen andere beroepsgroep te bedenken die zich met zoveel overtuiging en passie inzet als jullie muzikanten. Er is een hoop talent aanwezig in ons kleine landje wat nog gevonden moet worden. Gelukkig zijn er in de muziek industrie ook organisaties te vinden die dat inzien, zoals Annonce Entertainment. Deze organisatie kan een belangrijke bijdrage leveren aan juist dat duwtje in de rug die beginnende en talentvolle musici hard nodig hebben.
Maar eigenlijk schrijf ik jullie voor iets heel anders. Ik wil jullie wat tips meegeven over de zakelijke kant van de muziek. Het bulk van de inkomsten verkrijg je uiteraard uit de optredens en de daarmee gemoeide gages. Maar wat vaak vergeten wordt zijn de inkomsten uit andere bronnen, de andere “prikkies” ofwel de auteursrechten en naburige rechten!
Als voormalig onderhandelaar voor de rechten van alle Nederlandse uitvoerend kunstenaars (musici, dansers en acteurs) wil ik wat van mijn kennis met jullie delen. Hier een paar tips om jullie wegwijs te maken..
Wie kent de verhalen niet? Veel musici gruwelen bij het idee een juridisch contract te moeten uitonderhandelen. Aan de andere kant kan een platenmaatschappij heel veel voor je betekenen. Wat te doen?
A) Als je zover bent dat je een platencontract krijgt voorgeschoteld, win dan juridisch advies in. Teken nooit blind. Bedenk dat het eerste half uur van een juridisch advies meestal gratis is. Zo kun je in elk geval kijken of het zin heeft in te gaan op het contract.
B) Ben je lid van de Ntb – Nederlandse toonkunstenaars bond, vakbond voor muzikanten, vraag hen dan om een juridische check van het contract. Dat doen ze graag en zorgvuldig.
C) Let zelf goed op hoeveel rechten je weg moet geven aan de platenmaatschappij (het komt voor dat dat alles is, wil je dat?) en vooral voor hoelang en welk geografisch gebied. Er bestaan ‘wurgcontracten’ waarvoor je de afspraken ‘eeuwig’ tekent en ook nog eens geldig voor ‘de gehele wereld’ en zelfs voor ‘het heelal’.
D) Vaak wil een platenmaatschappij exclusief de boekingen verzorgen. Bedenk goed of dat is wat je wil en overleg goed met je boeker wat de gevolgen zijn van zo’n platendeal.
E) Let erop dat sommige platenmaatschappijen zelfs invloed uitoefenen op je repertoire, wat je zult spelen.
F) Het kan qua merchandise heel handig zijn om bij een platenmaatschappij te zitten. Sla een platendeal dus niet zomaar af. Maar wees wel kritisch over de voorwaarden.
Het massamedium internet is de meeste welbekend. Ik hou het daarom ook kort. Mits je niet ergens hebt getekend (bijvoorbeeld in een platendeal) dat de promotie van je nummers exclusief via een organisatie verloopt, raad ik je aan promotie te doen via internet. Het kost weinig en je bereikt gemakkelijk een groot publiek. Publiceer de intro’s van je muziek zodat je nieuw publiek bereikt. Overleg ook goed met je boeker, want hij of zij heeft meestal een goed inzicht in wat er te bereiken is.
Merkenrecht
Vergeet niet de domeinnamen van je internetpagina’s te registreren. Ook een logo van je band kun je laten registreren bij het Benelux Merkenbureau. Toegegeven, 4000 euro is veel geld, maarja, als er een zakenpartner langskomt die een serie t-shirts wil uitbrengen, dan heb jij de rechten en kan niemand ermee aan de haal.
De Ntb noemde ik net al even: de vakbond voor musici, officieel de ‘Nederlandse toonkunstenaarsbond’. Surf eens naar www.ntb.net. Voor een lidmaatschap betaal je – inkomensafhankelijk – jaarlijks tussen de 15 en 21 euro. Je kunt je online aanmelden. Voor dat bedrag krijg je juridisch advies op maat, kun je gebruik maken van de goedkoopste instrumentenverzekering (werelddekking) bij optredens, ze hebben een goedkope service voor verloningen en ga zo maar door. Het is de contributie meer dan waard.
NORMA is de organisatie die de naburige rechten voor musici en acteurs verdeelt. Het klinkt allemaal erg ingewikkeld, maar dat valt best mee. Lid worden is er gratis en kan online. Surf maar naar www.stichtingnorma.nl. Wat doen zij? Zij gaan niet over het auteursrecht, dus niet degene die de tekst of muziek geschreven heeft. Zij gaan over de naburige rechten, de rechten van degenen die het nummer spelen of zingen.. Denk dan aan de volgende vergoedingen: de vergoedingen als mensen thuis muziek waarop jij speelt kopiëren, als men muziek uitleent of verhuurt, als men muziek als achtergrond opzet in openbare ruimtes en als muziek wat jij speelt op radio of tv via de kabel wordt doorgegeven. Is dat zo, wordt dan lid en zorg dat NORMA die vergoedingen aan jou uitbetaalt.
Ook Buma-Stemra kan voor jou van belang zijn. Neem een kijkje op www.bumastemra.nl. Wat doen zij dan? Als jouw muziek op de radio wordt gedraaid of gebruikt wordt op tv, of je muziek komt terecht op verzamelcd’s, dan heb jij recht op geld. Omdat je zelf nooit bij kunt houden waar je muziek allemaal wordt gedraaid op de radio, doet Buma-Stemra dat voor je. Om je een idee te geven: per uitzending van jouw nummer op de nationale tv verdien je 80 euro, per keer op de nationale radio 20 euro, per keer op de regionale tv is dat 4 euro en per keer op de regionale radio is dat 2 euro. Worden nummers van jou vaak gebruikt, dan kan dat dus aardig oplopen! Als dat zo is of beter, als het eraan zit te komen, wordt dan lid van Buma-Stemra. Voor een paar tientjes per jaar ben je al lid, dus als je nummer op radio of tv verschijnt, heb je het er zo uit.
Ik wil een grote misvatting even uit de wereld helpen. Je creaties zijn niet wettelijk beschermd als je ze laat registreren bij Buma-Stemra. Daar zijn zij niet voor. Waar doe je dat wel? Stuur het in bij de Belastingdienst. Voor 8 euro per keer kun je al je teksten en muziek (bv met een demo cd-tje, in een verzegelde envelop) laten registreren. Het adres is: Belastingdienst / Rijnmond, Afdeling Registratie en Successie, Postbus 50960, 3007 Rotterdam. Registreren kan natuurlijk ook bij een notaris.
Zit je niet bij een platenmaatschappij maar wil je dolgraag je muziek aanbieden via iTunes? Dat kan sinds kort goedkoop en veilig! Er is namelijk door een medewerker van de NORMA een initiatief ontwikkeld waardoor iedere muzikant via NORMA zijn albums aan kan bieden aan iTunes! Overleg hierover met je boeker. Dit is voor veel musici zonder platenmaatschappij denk ik een hele interessante optie. Lees er alles over op www.stichtingnorma.nl onder het tabje iTunes via NORMA (links op de site zie je de tabs).
Tot slot een hele eenvoudige tip. Veel van de Nederlandse Podia en Festivals krijgen subsidie via het Nederlands Popmuziekplan. Kijk daar samen met je boeker eens naar. Want dankzij dit Plan kun je op alle aangesloten Podia en Festivals rekenen op gages, die liggen tussen de 225 en 2250 euro. Wees geen dief van je eigen portemonnee: gebruik die informatie en vraag niet te weinig.
Beste musici, ik hoop dat ik jullie hiermee een beetje heb kunnen helpen. Maar vooral, vergeet niet muziek te blijven maken!
Leah Romero
Column door Leah Romero
"Tune in now!"
Op een doordeweekse avond start ik mijn Mac op. Even wat nummers beluisteren is mijn gedachte. Om in de sfeer te komen, speel ik wat nummers af van Joan Baez. Al gauw ontspan ik me van een drukke dag. Mijn gedachten dwalen af van al het dagelijkse en ik bevind me al gauw in een ongeordende gedachtestroom waarvan niets blijft hangen. Muziek is, ook als je zelf muzikant bent, een heerlijk medium om je eventjes te laten stoppen met denken.
Mijn ontspannen gedachteloosheid duurt echter niet lang, want al gauw staar ik naar het logo van mijn muziekspeler “ITunes”. Ik bedenk me dat ITunes lange tijd niet voor elke muzikant toegankelijk was. Eigenlijk zou ik hier iets over moeten schrijven. En een column is geboren.
Hoe zit het precies? Apple sluit voor het aanbieden van liedjes in principe alleen overeenkomsten met platenmaatschappijen. Muzikanten die niet bij een platenmaatschappij zijn ondergebracht hebben om deze reden lange tijd geen toegang gehad tot ITunes.
Zo rond 2006 veranderde dit reeds. Een aantal bedrijven is in het gat gesprongen. Een voorbeeld hiervan is TuneCore. Zo sloot dit bedrijf in het voorjaar van 2006 een overeenkomst met Apple om muzikanten de gelegenheid te bieden via TuneCore hun liedjes bij ITunes aan te kunnen bieden. Het verschil met een reguliere platenmaatschappij is echter dat zij geen contract hoeven te tekenen waarin staat dat zij hun rechten af moeten staan, zo stellen zij. Hierdoor blijven artiesten eigen baas over hun liedjes. Wel zijn er opstartkosten aan verbonden. Zo kost het bij TunesCore wereldwijd aanbieden van een plaat met 10 liedjes in het eerste jaar ongeveer 23 dollar en de jaren erop steeds zo’n 8 dollar. Deze informatie heb ik overigens niet uit eigen berekening opgevat, maar is gewoon te vinden in de diverse artikelen op internet. De commentaren verder zijn dat de artiesten volgens TunesCore betaald krijgen ‘volgens industriemaatstaf’. Wat dat precies inhoudt, wordt echter niet duidelijk, omdat men niet vrijgeeft hoeveel verdiend wordt aan de artiesten.
Je kunt kortom als zelfstandig artiest via dit soort alternatieven van internetcontent aanbieders tegenwoordig je liedjes aanbieden via ITunes. Wat blijft knagen is het feit dat dit soort bedrijven handelen met winstoogmerk en altijd hun eigen belang zullen laten prevaleren boven jouw belang als muzikant. Logisch, ze moeten immers winst maken.
Wat zou het fijn zijn als er iets bestond wat vanuit het belang van artiesten een dergelijke deal met ITunes weet te regelen. In het kort gezegd een deal zonder kleine lettertjes. Welnu, dat bestaat sinds kort!
NORMA treedt sinds kort wereldwijd op als content-aanbieder van iTunes voor aangesloten musici en artiesten die zelf mastereigenaar zijn. Het artikel hierover is te vinden op www.stichtingnorma.nl. Ik zal voor jullie gemak op ordinaire wijze direct wat van de tekst van het artikel in deze column plakken.
Of het nu om Jazz, Klassiek, Pop/Rock, Dance of Urban gaat, alle genres kunnen zo wereldwijd toegang tot de iTunes Music Store krijgen. NORMA is als rechtenorganisatie ingericht op het administreren, ontvangen en verdelen van collectieve gelden van musici en artiesten. Omdat NORMA geen winstoogmerk heeft, kan NORMA bovendien een laag tarief hanteren en zijn er vele voordelen voor de artiest. Zo is er geen limiet aan de hoeveel muziek die kan worden aangeboden en tellen alle verkopen mee voor de Mega Top 100.
Verder vertelt de website www.stichtingnorma.nl ons onder andere dat er geen opstartkosten aan verbonden zijn, dat de deal niet exclusief is en dat je ook gratis de benodigde codes toegewezen krijgt (een zogenoemde EAN en ISRC code).
Om mee te mogen doen aan deze deal moet je overigens wel lid worden van de NORMA. Voor jullie informatie: dit lidmaatschap is gratis. Voor informatie is verder nog het mailadres van de heer Smit vermeld waar je al je vragen of je aanmelding naartoe kunt mailen. Een naar mijn idee goed en eerlijk initiatief wat de heer Smit heeft uitgedokterd.
Namens de musici: “ Bedankt meneer Smit!”